Skip navigation

KAYA

Yuko Kaseki & Antonis Anissegos: KAYA. 04.05. Now! Festival /Movement, Studio Verlin, Berlin

Dancer/performer Yuko Keseki and composer Antonis Anissegos—sharing a fertile practice of collaboration of more than seventeen years—craft a distinct, yet ever-emerging world in Kaya, deftly guiding us into their experiences, which dynamically combine and separate into nameless terrain.

The frame: a golden jacket and a grand piano. The jacket moves at times delicately, gradually and at times suddenly, affectedly, over, under and around Yuko as she and it are transformed, producing a score of images that pass between what is recognizable and what may not be, and Antonis treats the piano as both an instrument of sound and as something else entirely, touching, operating and playing it from all angles and directions.

Kaya creates precise imagery and a sense of temporal expansion as each event subtly transforms into another, like the golden bundle of jacket on the floor stretching into a cape over Yuko, and, seemingly without notice, pulled taut over her body to become something else, and the piano, previously played at its keyboard, is plucked like a harp in its cavernous body—a dramaturgy of relation, ebbing and flowing without anticipated narrative, generates an emotionality that takes us beyond the celebration of improvisational procedures as merely the means to an end.

While the means might also be the end, the process, the product and the score, the practice, the improvisation performed in Kaya moves well past self-reference into its specific and mystic potentiality, framing and giving value to its material within shifting relations between bodies, objects and music, offering an expansive and transformative experience to the audience and as such, stood apart in the program of four improvised movement works.

(viereinhalbsaetze, 10 May 2017)
viereinhalbsaetze.wordpress.com

Morton Feldman (“Patterns in a Chromatic Field”)

Neue Musik und die Welt der Schönheit

(…) Zum Herzstück des Abends wurde nach der Pause fraglos Morton Feldmans 90-minütiges “Patterns in a Chromatic Field” für Cello und Klavier”, bei dem es sich etliche Liegendhörer auf den bereitgelegten Yogamatten bequem machten. Was der Cellist Mathis Mayr und der Pianist Antonis Anissegos in Fußballspiellänge boten, das führte mitten hinein in die Seele der Musik und die Reinheit des Klangs.

Die Sensibilisierung der Sinne konnte man hier genauso erfahren wie die magische, fast schon hypnotische Kraft des Werks. Dieses wurde über weite Strecken durch Visuals von Kurt Laurenz Theinert noch intensiver. Er flutete den Raum mit Farben, rotierender Grafik sowie mit Projektionen, die am Ende wie abstrakte Malerei wirkten. An erster Stelle war dieses “Chromatic Field” allerdings ein intensiver, tief bewegender Augen-zu-Flug, der alle Zeit-Metren aus den Angeln zu heben schien und der – ja, so schön war es – viel zu früh endete.

(Udo Eberl, Südwest Presse, 12 April 2016)
swp.de/ulm

ΣΩΜΑ+

Θέατρο Πόρτα, Αθήνα

(…) Η συναυλία ισορρόπησε μεταξύ αυτοσχεδιασμού και σύνθεσης, με τον κάθε έναν από το τρίο να υπογράφει δημιουργικά κάποια εκ των κομματιών που ακούστηκαν. Δομικά, οι ΣΩΜΑ+ προσέγγισαν τον ήχο ευφυώς, λειτουργώντας ενωτικά ακόμα και σε συνθέσεις διαφορετικών συντελεστών: συχνό ήταν το φαινόμενο της κράσης μουσικών στοιχείων με έναν υγιή συνεργιστικό τρόπο, χωρίς δηλαδή οι συνθέσεις του ενός να εξουσιάζουν εκείνες του άλλου –και πάντοτε με σίγουρους αυτοσχεδιαστικούς αρμούς μεταξύ των συστατικών. Όλα τα παραπάνω έκαναν πρόδηλη την άνεση που είχε ο κάθε ένας από τους ΣΩΜΑ+ με το σύνολο του υλικού, πράγμα που προδίδει ασφαλώς μεγάλη σπουδή και πολλές εργατοώρες στην καλλιτεχνική σύμπραξη, όχι μία απλώς εκτελεστική σκοπιά.

Τα κομμάτια συνήθως ξεκινούσαν κάπως συμβατικά, με την εισαγωγή ενός θέματος και τους εκτελεστές να εξερευνούν αυτοσχεδιαστικές εφαπτόμενες, με έντονο το στοιχείο της επαναληπτικότητας (ειδικά στις φράσεις του σαξοφώνου), με αλλαγές στο τέμπο ή στη φρασεολογία να πηγαίνουν τη μουσική σε ενδιαφέρουσες περιοχές. Σε αυτήν την επαναληπτικότητα βέβαια κρύβεται και ο κίνδυνος να φανούν λάθη και ατοπήματα εκτελεστικού χαρακτήρα, αλλά οι ΣΩΜΑ+ διαχειρίστηκαν αυτόν τον κίνδυνο μάλλον με επιτυχία. Ανά στιγμές μόνο το σαξόφωνο φάνηκε ελαφρώς εξουσιαστικό, κάνοντας τους μουσικούς να διασπώνται από ενιαίο σύνολο σε ξεχωριστές οντότητες –όχι πάντως λόγω σφάλματος του σαξοφωνίστα.

Ξεκινώντας από τον καλεσμένο της βραδιάς, ο James Wylie φαίνεται να αποδεικνύει την αυτοσχεδιαστική του δεινότητα και τη μεγάλη ευαισθησία με την οποία διαχειρίζεται «ξένες» συνθέσεις, ειδικά αν συνυπολογιστεί πως τα ίδια σχόλια γράφτηκαν και για τη συμμετοχή του στη συναυλία του Μιχάλη Σιγανίδη στον ίδιο χώρο, λιγότερο από έναν μήνα πριν. Την Τρίτη βρήκε στο θέατρο Πόρτα την ευκαιρία να παρουσιάσει και το συνθετικό του ταλέντο, με πολλές απο τις δημιουργίες του να χρησιμεύουν ως πιο μαλακές και καμπυλώδεις απαντήσεις στην κάπως αιχμηρή (ηχητικά) και γωνιώδη αρχή της συναυλίας· επιβεβαιώνοντας πως δεν είναι απλός guest star στους ΣΩΜΑ, αλλά πως στη σκηνή λειτουργεί ως αναπόσπαστο κομμάτι τους. Ο Wylie κινήθηκε λοιπόν σε ήχους ανάλαφρους και φάνηκε να εμπνέεται απο θέματα που προσέδωσαν στη μουσική του μία διαρκώς μεταβαλλόμενη, σχεδόν υγρή, φύση.

Οι συνθέσεις του πιανίστα Αντώνη Ανισέγκου, από την άλλη, είχαν φύση έξυπνα δομημένη ώστε να αφήνει χώρο στους αυτοσχεδιασμούς των λοιπών συντελεστών, έχοντας όμως τις σίγουρες φράσεις του για οδηγό κι ακολουθώντας μία καθαρά τζαζ λογική, η οποία φαινόταν να δανείζεται στοιχεία σχεδόν ηλεκτρονικά ανά στιγμές. Ο Ανισέγκος, προφίλ στο κοινό, επενέβαινε στις ταλαντώσεις των χορδών του πιάνου είτε με τα γυμνά του χέρια, είτε με αντικείμενα μεταλλικής φύσεως, πάντα με μία εμφανή σιγουριά, στέλνοντας τους ήχους εκεί όπου ήθελε, σαν στρατεύματα στη μάχη –θύμιζε μάλιστα και ο ίδιος προτομή Ρωμαίου αυτοκράτορα. Χρησιμοποίησε επίσης στο έπακρο το materiality του οργάνου και των επιμέρους στοιχείων του.

Τέλος, ο Θύμιος Ατζακάς φανέρωσε μία θαυμαστή ευαισθησία στον τρόπο με τον οποίον προσέγγισε τις συνθέσεις των Wylie και Ανισέγκου (που αποτελούσαν το μεγαλύτερο μέρος της συναυλίας), πότε στην ηλεκτρική κιθάρα και πότε στο ούτι, έχοντας βέβαια πάντα ευδιάκριτο ρόλο στο αυτοσχεδιαστικό μέρος –με το πόδι του να χρησιμοποιεί το distortion pedal τόσο, ώστε για ώρα θεωρούσα πως επρόκειτο για υποπόδιο! Στο ούτι έδειξε επίσης να χειρίζεται τον ήχο της Ανατολής με σύνεση, συνυφαίνοντάς τον στο μοντέρνο ύφος της μουσικής χωρίς να γίνει ποτέ υπερβολικός ή κακόγουστος. Το κλείσιμο της συναυλίας ήρθε με ένα κομμάτι του Ατζακά, θεματικά εμπνευσμένο από τη σφαγή των αιγοπροβάτων το Πάσχα, με ένα συνονθύλευμα από οξύληκτους ήχους σε θέση επίθεσης, με τους τρεις μουσικούς να διαχειρίζονται περίφημα τους γρήγορους ρυθμούς και την ιλιγγιώδη εξέλιξη και τον Ατζακά να δείχνει πως διαχειρίζεται πολύ επιτυχημένα την εικονοπλαστική ποιότητα της σύνθεσης.

Αυτό που αποκομίζουμε από τη συναυλία είναι πως στην Ελλάδα γίνονται φιλότιμες προσπάθειες για να παρουσιαστεί ένας ήχος νέος αλλά και ειλικρινής, μα παρ’ όλα αυτά δεν φαίνεται να έχει απήχηση σε μεγάλη μερίδα του μουσικόφιλου κοινού. Αδίκως, μιας και η προσωπική μου εκτίμηση είναι πως υφές, τεχνικές και αξίες που χρησιμοποιήθηκαν την Τρίτη στο θέατρο Πόρτα είναι προσαρμόσιμες και μπορούν να εμπλουτίσουν μεγάλη μερίδα της εγχώριας σκηνής.

(Δημήτρης Μεντές, avopolis, 14 January 2016)
avopolis.gr

John Cage

Sonatas and Interludes for Prepared Piano, WERGO

(…) Cage rezipiert die Sonate nicht in ihrer klassisch-romantischen Tradition, vielmehr versteht er sie buchstäblich, nämlich als Klangstück. Eine Auffassung, die der griechische Pianist und Komponist Antonis Anissegos eloquent umzusetzen versteht. Dazu trägt auch nicht zuletzt die hervorragende Aufnahme bei. Man glaubt, tatsächlich im Innenraum des Klaviers zu stehen und den vibrierenden Objekten zuzusehen. In Anissegos’ Händen werden die Sonaten und Interludien zu einer skulpturalen Musik.
Es sind geometrische Figuren aus Klang mit feinen Gravuren, die sich aus den Lautsprechern zu materialisieren scheinen. Beim Hören betrachtet man sie aus unterschiedlichen Perspektiven und untersucht ihre Konstruktion. Die dynamische Interpretation Anissegos’ vermittelt zudem den Eindruck, die Objekte auch berühren zu können, ihr Material durch die Ohren haptisch zu erfahren. Eine surreale Situation. Dazu passen auch die geheimnisvollen Melodien, die John Cage in die insgesamt zwanzig Stücke eingewoben hat. Mosaikartige Tonfolgen, deren geheimnisvolle Aura etwas Außerweltliches suggeriert.

(Raphael Smarzoch, Neue Zeitschrift für Musik, May 2014)
musikderzeit.de

(…) This recording from Wergo features illuminating readings of these masterpieces of modern music played by pianist Antonis Anissegos.

(forced exposure, 2014)
forcedexposure.com

unu & Luigi Nono (“sofferte onde serene. . .”)

Berührende Extreme: Das Neue-Musik-Festival “Spaces” im Ulmer Stadthaus

So unterschiedlich können Klangräume gefüllt werden. Wurden die Woche über in den Abendstunden im Rahmen des Festivals für Neue Musik teils wohlig schöne, perkussiv pulsende und fast schon meditative Klänge geboten, war bei der von Antonis Anissegos live gestalteten Elektronik-Attacke “Unununium” nicht an Entspannung zu denken. Brachial, kompromisslos, laut war das – die Stille spendende “Nix Box” im Stadthaus hatte Hochkonjunktur. (…)

Luigi Nonos “sofferte onde serene. . .” für Klavier und Zuspielung war dann eines dieser Stücke, das Anissegos geradezu auf den Leib geschrieben zu sein schien. Hellwach am Flügel mit dem Klavier aus dem Off spielend – und die “durchlittenen, heiteren Welten” lebend, einst ein Stück Trauerarbeit der Freunde Nono und Maurizio Pollini. Überraschend luftig war das trotz dramatischer Wucht, einen eigenen mehrdimensionalen Kosmos aufzeichnend. (…)

(Udo Eberl, Südwest Presse, 7 April 2014)
swp.de/ulm

KAYA

Das Leben als ein endloser Tanz

Ein geöffneter Flügel und ein Paar Pumps mit hohen Absätzen vor dem Mikrofon. Mehr Requisiten bedurfte es in der ersten Aufführung der Reihe “Kernmacherei 3” dieses Jahres nicht. Erstaunlich viele Gäste zog es in den Hinterbühnenraum des Villinger Theaters am Ring.

Der schwarze Vorhang geht nicht auf. Er bewegt sich lediglich stark vor und zurück, weht hin und her. Dahinter windet sich offenbar ein Wesen und sucht verzweifelt, in den Raum zu gelangen. Es wickelt sich schließlich eng in den Vorhang. Mehr ist vorerst allerdings noch nicht zu erkennen.

Nur passende Klänge vom Flügel davor sind zu hören. Pianist Antonis Anissegos mit bizarr verborgen gehaltenem Gesicht hat die Saiten mit allerlei Gegenständen belegt. Jeder Tastendruck klingt somit ungewohnt, vibrierende Metallstücke erinnern beispielsweise eher an ein Xylophon denn an ein Klavier.

Schließlich entwickelt sich Tänzerin Yuko Kaseki aus dem Vorhang und wirft sich ins Leben – halb umrundet von zwei Stuhlreihen mit 60 Zuschauern. Dass da ein graziles und sehr bewegliches Wesen die Bühne betreten wird, wurde den Zuschauern bereits zuvor mit einem eindrücklichen Schattenspiel angekündigt.

Was folgt, kann als ständig fortgesetzter Entwicklungskampf mit und in der Welt interpretiert werden. Ausdrucksstark bewegt sich die japanische Tänzerin vom Krabbeln bis zum souveränen Stolzieren über die Bühne. Dabei spielt sie manchmal in den spinnenähnlich zögernd und dann schnellsten Bewegungen mit dem Vorhandenen: mit sich, mit dem Flügel, mit dem Pianisten, mit dem Publikum. Einer Raupe gleich sucht sie beispielsweise ihr schwarzes Outfit abzustreifen. Zuerst alleine, mit den Pumps darin verheddert, muss ihr später ein erwählter Zuschauer dabei helfen.

Bizarr, expressiv, surreal – solche Worte beschreiben wohl am besten die tänzerische Performance des Duos Kaya aus Berlin. Immer wieder verheddert der Mensch sich im Leben, so wie die Tänzerin sich in ihren Kleidern, dem Mikrofonkabel, der Beziehung zum Pianisten oder dem Vorhang beim Auf- und Abtritt. Und immer wieder ist Hoffnung auf die nächste Szene da, auf das nächste Stück Leben. Das Duo Kaya in der Kernmacherei in Villingen: ein eindrücklicher traumtänzerischer Zwischenstopp zwischen Auftritten in Japan und den USA.

(Wolfgang Trenkle, Schwarzwälder-Bote, 21 January 2014)
schwarzwaelder-bote.de

“oblating spheres” & “zero universe”

Sonic Visions mit philharmonischen Klangfeldern

(…) Extrem minimalistisch wird es, wenn sich der in Berlin lebende und aus Griechenland stammende Komponist Antonis Anissegos seinen beiden Uraufführungen “oblating spheres” für 15 Streicher und Live Elektronik sowie “zero universe” für 15 Bläser zuwendet. Haltetöne wabern da durch den Saal – eher Klangfelder als thematische Gestalten. Wenn auch mit unterschiedlichen Instrumenten dargeboten, sind die beiden Uraufführungen doch nach einem ähnlichen Prinzip aufgebaut: Ein gemeinsam gespielter Ton fängt da plötzlich an zu wachsen und sich zu verdichten. Cello-, Geigen- und Kontrabass-Eruptionen tanzen umeinander wie glitzernde Kristallkörnchen, schneidende Flageolett-Töne gefrieren zu Eis. Nicht als lautstarke Krachorgie oder als Ode ans Chaos, sondern als minimalistische Beigaben. (…)

(Jürgen Spiess, Südwest Presse / Reutlinger Nachrichten, 30 March 2013)
swp.de/reutlingen

John Cage, Ali Askin, Béla Bartók

Die Deutsche Kammerakademie Neuss (DKN) am Rhein widmet sich dem modernen Komponisten John Cage

Das hatte fast Happening-Charakter: Erstmals spielte die Deutsche Kammerakademie Neuss am Rhein (dkn) im Pauline-Sels-Saal des Romaneum, und musste auf fast 100 Zuhörer verzichten. Denn die Batterien an Schlagwerk erforderten so viel Platz, dass nur noch 110 Zuhörer Einlass fanden.

Das Sonderkonzert galt John Cage. Das 1992 gestorbene Multitalent wäre am 5. September 100 Jahre alt geworden. Der Amerikaner John Cage wollte Dichter werden, studierte in Paris Architektur, beschäftigte sich mit der Liebe zu Männern und Frauen, bevor er Komponist wurde. Dann aber prägte er das Kunstverständnis des 20. Jahrhunderts maßgeblich und ist einer der wenigen modernen Komponisten, die heute als “cool” gelten. Er erfand das “prepared piano”, auf dessen Saiten und Hämmer er Radiergummis, Schrauben, Knochen und alle möglichen Kleinteile montierte. Auszüge aus seinem “Opus maximum” für ein derart präpariertes Klavier – “Sonatas & Interludes” (1946/48) – eröffneten das Sonderkonzert.

Der Pianist Antonis Anissegos verwandelte die Mittellage in ein Schlagzeug-Ensemble, die klangliche Differenzierung blieb im Bass und Diskant weitgehend erhalten – der Musiker zeigte bei seinem Konzert vor allem, dass man ein solches Instrument auch virtuos spielen kann.

Genau dieses Klavier nutzte auch der in Berlin lebende Komponist Ali N. Askin für sein zweites großes Kammermusikwerk “What can we say but yes”. Das Concertino für präpariertes Klavier, Streicher und Schlagzeug entstand im Auftrag der Stadt Ulm für das European Music Projekt und wurde im April beim Festival “John Cage 100” in Ulm mit der dkn uraufgeführt. Die zweite Aufführung gab es also jetzt in Neuss.

Der Komponist stellt am Anfang und am Ende des viersätzigen Werkes mit Klaviersoli die Verbindung zu John Cage her, alles andere ist seine Klangwelt, und die vermittelte sich streckenweise eintönig. Computer entscheiden über Tonfolgen und schier endlose Wiederholungen. “Meine Musik ist eine Mischung aus Planung und Intuition”, hatte der in Neuss anwesende Komponist vor dem Konzert im Gespräch mit der lebhaften Musikwissenschaftlerin Elisabeth von Leliwa gesagt, und: “Sie soll wie im Film eine eigene Welt erschaffen.”

Das ist in dem 40-Minuten-Werk durchaus gelungen. Aber da fiel einem John Cage wieder ein: “Kurze Stücke können eben so viel in sich bergen wie lange.” Das traf beglückend auf die “Musik für Saiteninstrumente, Schlagzeug und Celesta” von Béla Bartók zu. Das war ein berauschendes Klangfestival, das dkn und European Music Projekt mit fantastischer Ausdrucksintensität gemeinsam musizierten.

(Hansgeorg Marzinkowski, NGZ, 10 December 2012)
rp-online.de/nrw/staedte/neuss

John Cage (Sonatas & Interludes”, “Timelength-Pieces”), Ali Askin (“What Can We Say But Yes”)

Neue Musik im Stadthaus, Ulm

(…) “What about the noise of . . .” war der erste Abend überschrieben, der noch einen traditionellen Cage vorstellte. Der Hörer lebte nicht nur in einer geräuschvollen “Demokratie der Klänge”. Man staunte vielmehr über ein Märchenreich des Klangs: Antonis Anissegos musizierte vollendet Cages “Sonatas and Interludes” für präpariertes Klavier (1946-48), eine rhythmisch verblüffende Meditation der Moderne am Flügel, der tönt wie eine leise agierende Percussion-Gruppe.

Konsequent, dass Grözinger die Spuren des Meisters auch in der Gegenwart suchte, ein Kompositionsauftrag war an Ali N. Askin gegangen. Der “verräumlichte” in “What Can We Say But Yes” für präpariertes Klavier, 17 Streicher und drei Schlagzeuger die “Sonatas and Interludes”. Dem European Music Project und der Deutschen Kammerakademie Neuss gelang unter Chatschatur Kanajan eine raue, intensive Uraufführung. Askins Werk überzeugt dann, wenn es sich das Chaos ergroovt, wenn sich die Streicher mit dem Klavier duellieren, die Klangspur wie geschnitten, wie gehackt vorwärtsläuft, um flächig auszuufern. Aber oft ist das 35-Minuten-Werk übersatt klanggefüllt, seriös und minimalistisch bekannt.

Dass John Cage allemal ein Theatraliker war, zeigte Grözingers Samstag: “Inszenierung des Zufalls”. Faszinierend die Simultanaufführung von drei “Timelength-Pieces” aus den 50er Jahren: 45 Minuten redete Jan Uplegger furios einen schlauen wie dadaistischen Cage-Vortrag, Antonis Anissegos überspülte am präparierten Klavier die Worte, und Adam Weisman arbeitete sich an einem Schlagzeuger-Paradies ab: Was für eine Geräuschwelt! “Etwas geschieht immer”, drang ans Ohr. Stimmt. Man konnte so manche Lebensweisheit Cages mit nach Hause nehmen. (…)

(Jürgen Kanold, Südwest Presse, 30 April 2012)
swp.de

ΣΩΜΑ

Αντώνης Ανισέγκος – Θύμιος Ατζακάς, ΣΩΜΑ (2 cd)

Υπεύθυνοι για το διπλό «Σώμα» είναι δύο καταξιωμένοι, στην Ελλάδα και το εξωτερικό, μουσικοί, ο Αντώνης Ανισέγκος στο πιάνο και ο Θύμιος Ατζακάς στο ούτι· οι δυο τους το 2005 στο Βερολίνο έστησαν το ομώνυμο ντουέτο ΣΩΜΑ. Προσοχή: ο συγκεκριμένος διπλός δίσκος ακτίνας δεν είναι «άλλη μία» προσθήκη στον μακρύ κατάλογο της ελληνικής δισκογραφίας. Μιλάμε για ένα έργο που αντλεί από τις καλύτερες παραδόσεις της σύγχρονης μουσικής πρωτοπορίας, χωρίς όμως και να μπορεί να υπαχθεί σε κανένα από τα κατεστημένα ρεύματά της. Μινιμαλισμός; Ελεύθερη τζαζ;  Έθνικ καταβολές; Όλα αυτά, μαζί με τη διαλεκτική άρνησή τους, γεννούν ένα ηχογράφημα που δεν έχει σε τίποτα να ζηλέψει από αντίστοιχες παραγωγές της βόρειας Ευρώπης, όπως τις συναντούμε π.χ. στον κατάλογο της εταιρείας ECM.

Ο αυτοσχεδιασμός εδώ δεν μπαίνει στα όρια μιας προϋπάρχουσας αισθητικής κατηγορίας, μιας φόρμας, παρά δοκιμάζει τα όρια οργάνων, φωνών, και αρχικών συνθετικών ιδεών. Εδώ, ο ακροατής καλείται να εγκαταλείψει προκαταλήψεις, προκατασκευασμένα σχήματα και ευκολίες, και να εισέλθει στον δύσκολο αλλά συνάμα μαγικό κόσμο της συμπόρευσης – ή καλύτερα, του «δημιουργικού συγκερασμού» όπως αναφέρουν οι δύο δημιουργοί – σύνθεσης και αυτοσχεδιασμού. Σε μία μεταβατική εποχή όπως η σημερινή, ανάμεσα στο παλιό που πεθαίνει και το καινούργιο που δεν έχει γεννηθεί, οι αναζητήσεις του Ανισέγκου και του Ατζακά αντανακλούν, μέσα στην πολυπλοκότητά τους, το αδιέξοδο ενός ολόκληρου πολιτισμού. Οι βεβαιότητες έχουν πάει περίπατο, οι κώδικες επικοινωνίας και συλλογικής ταύτισης επαναπροσδιορίζονται. Το σώμα ως «Σώμα», ως βίωμα αλλά και ως μουσικό έργο, αναζητά διέξοδο μέσα από την επαφή με το άλλο. Αναζητά τη νέα συλλογικότητα· και o διαλογικός μουσικός αυτοσχεδιασμός εδώ μας δείχνει ψήγματα αυτής της νέας συλλογικότητας, που ξεκινά από την τέχνη αλλά βρίσκεται σε άμεσο διάλογο με τη ζωή.

Στο πρώτο cd, τις ερωταποκρίσεις ανάμεσα στο πιάνο και το ούτι διαδέχεται η συνύπαρξή τους με το κοντραμπάσο του Σιγανίδη (Χειμερινοί Κολυμβητές, Primavera en Salonico), ιερού τέρατος του εγχώριου αυτοσχεδιασμού. Στο δεύτερο cd, η γνωστή για τις φωνητικές της αναζητήσεις Γιαννάτου προσθέτει τις δικές της, συχνά εφιαλτικές, άλλοτε ονειρικές, αποσκευές, ενώ σε τρία κομμάτια συμπράττει και η διακεκριμένη ερμηνεύτρια Μαρία Θωίδου (Της αγάπης το μετάξι, Της νύχτας τα μακριά μαλλιά). Η έκδοση συνοδεύεται και από βίντεο μιας συναυλίας των Σώμα» από την εκδήλωση «Μουσικό Χωριό 2009». Συνολικά, μία έκδοση – έκπληξη για τους λάτρεις της παγκόσμιας μουσικής πρωτοπορίας.

(Εφημερίδα Η ΕΠΟΧΗ – “Οι ακροάσεις της Εποχής”, 12 October 2010)
mousikaproastia.blogspot.de

ΣΩΜΑ

Σώμα και πνεύμα ανατρεπτικό. Σε ήχο ελληνικό

Δύο μουσικοί με ιδιαιτέρως αξιοσημείωτο προφίλ. Τόσο για τις σπουδές και τις διακρίσεις τους στο εσωτερικό και στο εξωτερικό όσο και για το έργο τους. Ο Αντώνης Ανισέγκος (πιάνο) και ο Θύμιος Ατζακάς (ούτι) εμφανίζονται σε μια πρώτη δισκογραφική εργασία που, σύμφωνα με τους ίδιους, αποτυπώνει (ή, έστω, επιχειρεί να αποτυπώσει) όλο το εύρος της μουσικής τους ιδιοσυγκρασίας. Το ντουέτο επιχειρεί έναν «δημιουργικό συγκερασμό σύνθεσης και αυτοσχεδιασμού», όπως ονομάζει το ιδιαίτερου ενδιαφέροντος -κατά τη γνώμη μου- έργο που ακούγεται στους δύο δίσκους που περιλαμβάνει η έκδοση αυτή: στον πρώτο, δεσπόζει ο έντονος και πυκνός διάλογος ανάμεσα στους δύο μουσικούς (μαζί με τέσσερα εμβόλιμα τρίο με τον γνωστό και εξαίρετο μπασίστα Μιχάλη Σιγανίδη) και στον δεύτερο δίσκο η σύμπραξη με τη Σαβίνα Γιαννάτου, τη Μαρία Θωίδου και τον Μιχάλη Σιγανίδη. Στα δύο cds, υπάρχουν και δύο βίντεο μιας ολόκληρης συναυλίας των ΣΩΜΑ, μαζί με τους Chris Dahlgren, Μιχάλη Σιγανίδη, Σαβίνα Γιαννάτου και Μαρία Θωίδου, στο πλαίσιο της διεθνούς μουσικής κοινότητας «Μουσικό Χωριό», το 2009.

Δεν θα ήμουν ακριβής αν επιχειρούσα να τοποθετήσω τη μουσική αυτή σε μια κατηγορία ή σε ένα είδος. Οι μουσικοί εδώ, καθώς και η πράξη και η επίδοσή τους ανήκουν σε μια πρωτοπορία που έχει (ας μου επιτραπεί να πω) πλούσια και σπουδαία ιστορία (σπουδαία, με την έννοια πως αξίζει σπουδής, και μάλιστα από τους αποδέκτες της μουσικής τέχνης και όχι μόνον από τους δημιουργούς της). Η σύγχρονη μουσική (contemporary music) μπορεί να τοποθετηθεί στην περίοδο των μέσων της δεκαετίας του 1970, κατά την υποχώρηση του μουσικού μοντερνισμού (χαρακτηριστικό τού «παλαιού» μοντερνισμού ήταν η πίστη στην πρόοδο, στην επιστήμη, στον σουρεαλισμό, στον αντιρομαντισμό).

Το ντουέτο ΣΩΜΑ και οι προσκαλεσμένοι του εκφράζονται εδώ κυρίως (όπως τουλάχιστον αντιλαμβάνομαι) διά του αυτοσχεδιασμού, μια διαδικασία δημιουργίας κατά τη διάρκεια της εκτέλεσης που με μια ευρεία έννοια αποτελεί επίσης μια αναγκαιότητα σε κάθε εκτέλεση. Παρά το γεγονός, πάντως, ότι ο αυτοσχεδιασμός πραγματοποιείται εντός ορισμένων περιορισμών, που ακολουθούν μορφολογικούς τύπους και κανόνες συνδεδεμένους με κάποια παράδοση η οποία καθορίζει (ανάλογα με το τυπικό της) το πώς πρέπει να είναι ή να ακούγεται η μουσική (π.χ. τζαζ, μπαρόκ, φλαμένκο), εδώ παρόμοιοι περιορισμοί δύσκολα εντοπίζονται. Πράγμα που δείχνει πως οι όποιες «δεσμεύσεις» προκύπτουν είτε από τις οδηγίες του συνθέτη είτε από ανάγκες που αφορούν την τεχνική του παιξίματος και την ηχητικότητα των μουσικών οργάνων.

Ο κοινός ή μέσος ή ανυποψίαστος ακροατής δεν θα βρει εδώ ούτε ίχνος από τα γνωστά -λιγότερο ή περισσότερο- τετριμμένα στερεότυπα της μουσικής, που κατά κόρον προβάλλουν οι γνωστοί προαγωγοί των ΜΜΕ. Προτού, όμως, αφήσει να μεγαλώσει μέσα του η τυχόν «ανοίκεια» αίσθηση, πριν αφήσει την τηλοψία να τον καταβροχθίσει, αξίζει -πιστεύω- τον «κόπο» (αν μπορούμε να πούμε πως είναι κόπος) να σταθεί για λίγο απέναντι στον μουσικό αυτόν «λόγο», με ανοιχτή ψυχή και με όση μουσική «ανεξιθρησκία» μπορεί να επιστρατεύσει. Οχι διότι ο Αντώνης Ανισέγκος π.χ. είναι -μεταξύ άλλων- και διπλωματούχος σύνθεσης από τη Μουσική Ακαδημία της Κολωνίας, ύστερα από σπουδές στις Μουσικές Ακαδημίες της Βουδαπέστης και της Βιέννης με πλήθος διακρίσεις και υποτροφίες, αλλά για να κάνει τη χάρη στο εαυτό του (αυτός ο κοινός ή μέσος ή ανυποψίαστος ακροατής) να συγκινηθεί με κάποιον τρόπο από τις μουσικές εικόνες που του προσφέρονται. Η καλλιτεχνική πράξη της ομάδας ΣΩΜΑ είναι πολύ σοβαρή -πιστεύω- επαναστατική και ανατρεπτική εκείνου που αισθητικώς επείγει να ανατραπεί.

(Γιώργος Ε. Παπαδάκης,  Ελευθεροτυπία, 17 February 2010)
enet.gr

“take your right side to the left” & “Amoebas 5”

2 CD reviews

Comme un mystère. Celui d’une marche. Eperdue. Crue. Menacée. Rouleaux de sons. Géométrie. Action. Comme une sécheresse. Serrée. Menaçante. Répandue. Concertée. Grinçante.
Comme une tendresse. Ecrasée. Voilée. Inversée.

Hiéroglyphes. Eloge de l’illisible. Improvisation. Lisible. Lucide. Enchevêtrements. Contrepoint. Jimmy, Paul, Steve. Entêtements. Impulsions. Tôt ou tard : se révéler. Panne d’impro et poussées perdues. Existence et évidence. L’impro sera toujours rebelle.
Mais qui est donc Antonis Anissegos ?
Deux disques remarquables (le mot est faible !) en tout cas.

(Soleil FM – JAZZETC, 2004)

%d bloggers like this: